Deel VI: De NV/SA

 

De bepalingen van toepassing op de NV/SA (naamloze vennootschap/ société anonyme) zijn opgenomen in boek 7 van het nieuwe wetboek. Ze worden aangevuld door de algemene voorschriften van Boeken 1 tot en met 3, die van toepassing zijn op alle rechtspersonen. De regels betreffende de NV/SA zijn inhoudelijk in beperkte mate aangepast en werden vooral opgefrist en vereenvoudigd. In tegenstelling tot andere vennootschapsvormen (zoals BV/Srl en CV/SC), zal de NV/SA na de inwerkingtreding van de nieuwe wet nog steeds een kapitaal hebben, voornamelijk omdat de tweede EU vennootschapsrichtlijn van toepassing is op de NV/SA. De belangrijkste veranderingen onder het nieuwe wetboek worden hieronder beschreven.

Oprichting

Het bestaande vereiste van een minimumkapitaal van EUR 61.500 blijft behouden, maar de inhoud van het verplichte financieel plan bij de oprichting wordt in de wet beschreven. In tegenstelling tot de BV/Srl en de CV/SC, zal het in de toekomst nog steeds niet mogelijk zijn om aandelen in een NV/SA toe te kennen als vergoeding voor geleverde arbeid of diensten. Onder de nieuwe wet kan een NV/SA wel worden opgericht door één enkele oprichter (natuurlijk persoon of rechtspersoon). 

Stemrechten en overdraagbaarheid van aandelen

De regels over stemrecht zullen wel aanzienlijk veranderen. Het principe “één aandeel, één stem” is niet langer dwingend van toepassing en wordt aanvullend recht, men kan dus anders voorzien in de statuten. Het enige vereiste is dat de vennootschap minstens één aandeel uitgeeft met stemrechten. Het is mogelijk (in niet-beursgenoteerde vennootschappen) om meervoudig stemrecht te voorzien, stemrecht voor specifieke (belangrijke) situaties, voorwaardelijke stemrechten of helemaal geen stemrecht. De regels van toepassing op aandelen zonder stemrecht zijn eveneens versoepeld: het is niet langer vereist dat ze een preferentieel dividend ontvangen en de omstandigheden waarin ze stemrecht verkrijgen zijn ook beperkt: enkel voor beslissingen over (i) een verandering van rechten, (ii) de omzetting van de vennootschap in een andere vennootschapsvorm, (iii) een grensoverschrijdende fusie waarbij de vennootschap wordt ontbonden en (iv) een grensoverschrijdende verplaatsing van de maatschappelijke zetel. 

In die gevallen verkrijgen deze aandelen stemrecht, op basis van het principe van één aandeel, één stem.

In beginsel kunnen aandelen van een NV/SA vrij worden overgedragen, maar het is mogelijk om overdrachtsbeperkingen op te nemen in de statuten, een overeenkomst of de uitgiftevoorwaarden van aandelen. Hoe dan ook is het niet langer vereist dat de overdrachtsbeperkingen “te allen tijde” gerechtvaardigd moeten zijn in het belang van de vennootschap. Een rechtmatig belang, wat name wat betreft de duur, is voortaan voldoende. Om de transparantie te waarborgen moeten overdrachtsbeperkingen worden vermeld in het aandelenregister. Als ze zijn opgenomen in een overeenkomst of de bepalingen van uitgifte, moeten de vermelding in het register gebeuren op verzoek van een partij.

Bestuur

Een andere belangrijke verandering is dat de NV/SA in de toekomst mag kiezen tussen drie verschillende bestuursmodellen: 

  • Een monistisch bestuur, met een raad van bestuur bestaande uit ten minste drie bestuurders (te beperken tot twee als de vennootschap minder dan twee aandeelhouders heeft), zoals het bestaande model;

  • Een duaal bestuur, met een raad van toezicht en directieraad, volgens het Nederlandse en Duitse model. De raad van toezicht, met tenminste drie leden benoemd door de algemene vergadering van aandeelhouders, is verantwoordelijk voor het toezicht op de directieraad, het algemene beleid en de algemene strategie van de vennootschap. Het heeft daarnaast alle bevoegdheden die de wet toekent aan een raad van bestuur in het monistisch model. De directieraad, met tenminste drie leden, wordt benoemd door de raad van toezicht. Het heeft alle bevoegdheden die niet zijn voorbehouden aan de raad van toezicht. Een persoon kan niet tegelijkertijd lid zijn van de raad van toezicht en de directieraad.

  • Een enkele bestuurder. De enige bestuurder kan een natuurlijk of rechtspersoon zijn, al dan niet aangeduid in de statuten. Het is mogelijk om in de statuten te voorzien dat de enig bestuurder persoonlijk aansprakelijk is voor alle verplichtingen van de vennootschap, zoals het geval is in de bestaande commanditaire vennootschap op aandelen (“société en commandite par actions”), die zal worden opgeheven. De positie van de enig bestuurder kan versterkt worden door hem vetorechten toe te kennen bij statutenwijzigingen, uitkeringen aan aandeelhouders en zijn eigen ontslag.

Zoals momenteel het geval is voor beursgenoteerde vennootschappen, moet een geconflicteerde bestuurder zich onthouden van deelname aan de beraadslaging en stemming en nemen de andere, niet-geconflicteerde bestuurders de beslissing. Indien alle bestuurders geconflicteerd zijn, moet de beslissing worden voorgelegd aan de algemene vergadering van aandeelhouders. Als de enige bestuurder een belangenconflict heeft, moet de beslissing worden genomen door de algemene vergadering van aandeelhouders en kan deze daarna worden uitgevoerd door de enige bestuurder.

Tenslotte is het begrip dagelijks bestuur verduidelijkt. Het omvat voortaan iedere beslissing die (i) deel uit maakt van het dagelijks leven van de vennootschap, of (ii) van minder belang of (iii) spoedeisend is. 

Ontslag van bestuurders, gronden van aansprakelijkheid voor bestuurders en beperking van bestuurdersaansprakelijkheid worden besproken in de volgende nieuwsbrief, die verschijnt op vrijdag 26 april 2019.

Gelieve contact op te nemen met het Curia Corporate en Non-profit team in geval van vragen:

Yvette Verleisdonk, partner (yvette.verleisdonk@curia.be)

Sarah Verschaeve, partner (sarah.verschaeve@curia.be)